Voor docenten

De vensterplaten zijn bedoeld als moderne vorm van vertelplaten. Vroeger hing de schoolplaat van J.H. Isings in het lokaal, nu kan de vensterplaat digitaal bekeken worden. Was het vroeger vooral de docent die vertelde wat er te zien was, nu kunnen leerlingen ook zelfstandig met de kaart aan slag met een visueel aantrekkelijk hulpmiddel. In plaats van alleen frontaal onderwijs, faciliteren deze moderne schoolplaten juist ook vraag-gestuurde lesvormen en zetten aan tot het zelfstandig onderzoek doen. Tegelijkertijd heeft ook de leraar die graag en goed verteld een heel prettig hulpmiddel aan de vensterplaat.

Vanuit de overzichtsillustratie kunnen diepere lagen bekeken worden met verdieping of uitbreiding van de leerstof. Deze schoolplaat is interactief en zet aan tot verder kijken. De plaat kan worden geprojecteerd op het digibord, of verschijnt op het beeldscherm van een leerlingen. 

 

Een digitale vensterplaat kent een aantal voordelen ten opzichte van een statische afbeelding. Het is mogelijk de diepte in te gaan door een detail uit te lichten; een deelonderwerp wordt naar voren gehaald. Bovendien vormt voor de huidige generatie scholieren een interactieve leeromgeving een goede aansluiting bij de digitaal gevoede wereld waarin zij leven. Ten slotte maakt het digitale karakter van de vensterplaten aanpassingen en toevoegingen mogelijk. De  nieuwste wetenschappelijke inzichten kunnen op een relatief eenvoudige manier doorgevoerd worden. Bij het
oproepen van de digitale vensterplaat verschijn automatisch de nieuwste versie in beeld, waardoor de docent zich niet druk hoeft te maken over verouderd materiaal. 

De inhoud van twee van de vier afzonderlijke platen sluiten aan bij het Canon-onderwijs en daarmee bij de leerdoelen en de kerndoelen van PO en VO. De vensters worden aangeboden aan op verschillende informatieniveau’s, waarbij steeds een verdieping in zowel inhoud als abstractieniveau wordt geboden. Centraal staat het venster Tijd van Jagers en Boeren (de prehistorie tot de komst van de Romeinen), waarbij onder andere de hunebedbouwers en hun navolgers in deze vensterplaten ‘tot leven komen’.

 

De platen hebben de volgende onderwerpen:

De platen zijn ontwikkeld door het Hunebedcentrum en de Rijksuniversiteit Groningen.

 

De vensterplaten zijn ontwikkeld als moderne versie van de schoolplaat. Het doel is deels gelijk
gebleven – namelijk het voorstellingsvermogen van de leerling voeden met behulp van visuele
middelen. Naast kijken speelt luisteren hierbij een belangrijke rol. Nieuw aan de digitale
vensterplaten is het aanzetten tot actief leren door middel van zelfstandig onderzoek. In het
moderne onderwijs is reflectief denken van belang. De vensterplaten faciliteren hierin doordat zij
scènes uit het dagelijks leven laten zien. Standplaatsgebondenheid en verplaatsen in de ander

worden mogelijk makkelijker gemaakt door niet alleen bekijken, maar ook actief aan de slag gaan
met de afbeelding.

 

Kerndoelen:
PO: vensteronderwijs kerndoelen 52 en 53 ; cultuur- en erfgoedonderwijs met name kerndoel 56
VO (met name VMBO): leergebied Mens & Maatschappij kerndoelen 36 t/m 47 [#37 = de tien
tijdvakken]

 

Hieronder volgt een korte opsomming van mogelijke toepassingen van deze interactieve, digitale
vensterplaten in het onderwijs.

 

In het basisonderwijs staat vooral kennismaken met jagers-verzamelaars en vroege boeren centraal in het geschiedenisonderwijs. De vensterplaten maken de levenswijzen inzichtelijk en geven door middel van diepere (aanklikbare) lagen mogelijkheid tot verdieping op deelonderwerpen. De leerkracht kan bijvoorbeeld iedere les van een themaweek over jagers en boeren te beginnen met een scène uit de vensterplaat. Achter een scène op de overzichtskaart zit aanvullende en uitbreidende informatie.

 

Het is de verwachting dat in de onderbouw en middenbouw de plaat leerkracht-gestuurd aangeboden zal worden. In de bovenbouw kunnen leerlingen er ook zelfstandig mee aan de slag en zal de rol van de docent meer een inleidende en sturende zijn.

 

In het voortgezet onderwijs moet een leerling zelfstandig door een vensterplaat kunnen navigeren. De plaat kan gebruikt worden als alternatief voor een lesboek-tekst, maar ook als ingang voor een spreekbeurt of werkstuk. Doordat de  verschillende deelonderwerpen van een plaat elk een eigen ingang vormen, is het bijvoorbeeld goed mogelijk een leerling of groepje één aspect te laten uitwerken voor een presentatie aan de rest van de klas. De vensterplaat biedt een kwalitatief goede ingang op een onderwerp, met links naar vervolgstappen. Hierbij komt dus niet alleen beeldend of frontaal onderwijs, maar vooral ook vraag-gestuurd onderwijs aan bod, waarbij de leerling zelf (een deel van) de regie krijgt.

 

Voor het beroepsonderwijs geldt hetzelfde als voor het VO: leerlingen en studenten kunnen zowel
klassikaal met de vensterplaat aan de slag.

 

De vensterplaten zijn zo ingericht dat alle geïnteresseerden er mee uit de voeten kunnen, ook buiten
het formele onderwijs. De plaat zelf toont de nieuwste archeologische inzichten en de verdiepende
lagen worden zo nodig geactualiseerd. Hierdoor is een goede ingang beschikbaar voor de
geïnteresseerde bezoeker van de site. Het instapniveau is zo ingericht dat iedereen er mee uit de
voeten kan en zelf kan bepalen in hoeverre de diepte opgezocht wordt.